Miasto Kos: zabytki i atrakcje

Miasto Kos to stolica i główny port wyspy Kos w archipelagu Dodekanez; w 2011 roku mieszkało w nim 19 432 osoby. Najważniejsze zabytki – zamek joannitów Neratzia, platan Hipokratesa, ruiny starożytnej agory i rzymski odeon – leżą blisko siebie, więc centrum da się zwiedzić pieszo w jeden dzień.

Miasto Kos w pigułce

Kos to trzecia co do wielkości wyspa Dodekanezu – ma 42 km długości i ok. 11,5 km szerokości, a w 2021 roku zamieszkiwało ją 37 089 osób. Miasto leży na jej północno-wschodnim krańcu, naprzeciw tureckiego wybrzeża. Wyspa uchodzi za ojczyznę Hipokratesa, nazywanego ojcem medycyny, a turystyka jest dziś główną gałęzią jej gospodarki.

Miasto ma szerokie ulice, place, parki i aleje, a obok niskich białych domów stoją budynki w stylu włoskim, meczety i mury joannitów. Trzęsienie ziemi z 23 kwietnia 1933 roku zniszczyło znaczną część starego miasta. Wyspa należała wtedy do Włoch (od 1912 roku), w czasie II wojny światowej okupowali ją Niemcy, po wojnie była pod protektoratem brytyjskim, a w 1947 roku została przekazana Grecji.

Zabytki miasta Kos

Zamek joannitów Neratzia

Twierdzę przy wejściu do portu zaczęli wznosić w XIV wieku joannici (rycerze szpitalnicy), którzy rządzili wtedy wyspą. Z murów rozciąga się widok na miasto, port i wybrzeże Turcji.

Zamek joannitów Neratzia. Fot. Asurnipal, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Platan Hipokratesa

Na placu Platanu przed zamkiem rośnie platan wschodni o koronie średnicy ok. 12 m. Według tradycji pod tym drzewem nauczał Hipokrates, ale obecny platan ma ok. 500 lat – może być potomkiem drzewa, które rosło tu 2400 lat temu. Część konarów podtrzymują metalowe rusztowania. Sadzonki i nasiona z tego drzewa trafiły do uczelni i instytucji medycznych na całym świecie.

Meczet Gaziego Hasana Paszy

Tuż obok platanu stoi meczet wzniesiony w 1776 roku przez tureckiego gubernatora Gaziego Hasana Paszę. Ten sam gubernator ufundował stojące przy drzewie źródełko z arabskimi inskrypcjami.

Starożytna agora i świątynia Afrodyty

Agora starożytnego Kos była jednym z największych targowisk antycznego świata – handlowym i politycznym centrum miasta, zorganizowanym wokół prostokątnego dziedzińca o wymiarach 50 na 300 m. Wśród ruin zachowały się pozostałości świątyni Afrodyty z II wieku p.n.e. i kolumnady.

Rzymski odeon i łaźnie

Z czasów rzymskich pochodzą silnie zrekonstruowany odeon (niewielki teatr) i zespoły łaźni, a także wczesnochrześcijańskie bazyliki z IV–V wieku. Pozostałości łaźni zachowały się m.in. przy porcie.

Pozostałości łaźni portowych. Fot. JD554, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Muzeum Archeologiczne i synagoga Kahal Szalom

Muzeum Archeologiczne pokazuje rzymskie mozaiki i inne znaleziska z wyspy. Warto też zajrzeć do synagogi Kahal Szalom z 1935 roku, odnowionej i używanej dziś zarówno do celów religijnych, jak i kulturalnych.

Asklepiejon pod miastem Kos

W pobliżu miasta leżą ruiny Asklepiejonu – sanktuarium boga medycyny Asklepiosa, które działało też jako ośrodek leczniczy. Według tradycji właśnie tu Herodikos uczył medycyny młodego Hipokratesa. Asklepiejon na Kos należy do najsłynniejszych spośród ponad 300 takich sanktuariów odkrytych w starożytnej Grecji. O innym sanktuarium Asklepiosa piszemy w artykule Epidauros.

Jak dostać się do miasta Kos?

Lotnisko Hipokrates leży przy wsi Antimachia, 24 km od miasta; w 2024 roku obsłużyło ok. 3,1 mln pasażerów. Lot z Aten trwa ok. 1 godziny, a z Polski latają tu m.in. samoloty LOT z Warszawy i Wrocławia.

Port promowy znajduje się w samym mieście, niedaleko centrum (stan na październik 2026, źródło: Ferryhopper):

• Pireus – Kos: od 8,5–9 h, od 46,70 €, Blue Star Ferries 6–7 dni w tygodniu;
• Kos – Rodos: od ok. 2 h, od 11,50 €, kursy codzienne;
• Kos – Bodrum (Turcja): codzienne rejsy kilku armatorów; jak przygotować się do wycieczki, opisujemy w artykule Prom Kos–Bodrum.

O całej wyspie, jej plażach i wioskach przeczytasz w przewodniku Kos – plaże, atrakcje, zabytki, a o sąsiedniej wyspie w tekście Rodos.

Gdzie zjeść w mieście Kos?

W mieście działa wiele tawern i restauracji z daniami kuchni greckiej, najwięcej w okolicy portu. Ciekawostka dla smakoszy: sałata rzymska, po angielsku cos lettuce, wywodzi się właśnie z tej wyspy.

Tawerna w mieście Kos. Fot. Michal Osmenda from Brussels, Belgium, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Najczęstsze pytania

Ile lat ma platan Hipokratesa?

Obecne drzewo ma ok. 500 lat, więc Hipokrates (V–IV wiek p.n.e.) nie mógł pod nim nauczać. Może jednak pochodzić od platanu, który rósł w tym miejscu w starożytności.

Jak dojechać z lotniska do miasta Kos?

Lotnisko leży przy wsi Antimachia, 24 km od miasta, przy drodze Kos–Kefalos. Do centrum dojedziesz taksówką lub wynajętym samochodem.

Czy z Kos można popłynąć do Turcji?

Tak. Z portu w mieście Kos codziennie odpływają statki do Bodrum. Turcja nie należy do Unii Europejskiej, więc przed wycieczką trzeba sprawdzić wymagane dokumenty.